مىگيرد ، چون انسان كفران پيشه است ( 48 ) . ملك آسمانها و زمين از خداست ، هر چه مىخواهد خلق مىكند ، به هر كس بخواهد دختر و به هر كس بخواهد پسر مىدهد ( 49 ) . و يا هم پسرانى مىدهد و هم دخترانى ، و هر كه را بخواهد عقيم مىكند كه او دانايى توانا است ( 50 ) . بيان آيات صدر اين آيات متصل است به داستان رزق دادن خدا به بندگان كه در باره اش مىفرمود : « اللَّه لَطِيفٌ بِعِبادِه يَرْزُقُ مَنْ يَشاءُ » و قبل از آن هم فرمود : « لَه مَقالِيدُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَيَقْدِرُ » و ما در سابق اشاره كرديم به اينكه يكى از بزرگترين رزقها ، دينى است كه خداى سبحان در اختيار بندگانش گذاشته و با در نظر داشتن اين نكته گفتار اين فصل داخل در گفتار فصل گذشته مىشود كه در باره وحى سخن مىگفت ، و به طور كلى آيات اين سوره براى بيان آن ريخته شده ، بعد از هر چند آيه يك بار برگشته به همان غرض اشاره مىكند . آن گاه پاره اى از آيات و دلائل توحيد را كه مربوط به رزق است - مانند خلقت آسمانها و زمين ، و منتشر كردن جنبندگان در آسمان و زمين ، و خلقت كشتىها كه در دريا در حركتند ، و دادن فرزندان ذكور و اناث ، و يا يكى از آنها را به هر كه بخواهد ، و ندادن هيچ يك از آنها را به هر كه بخواهد - ذكر مىكند . و آن گاه مىفرمايد بعضى از رزقها هست كه تنها در دنيا مىدهد ، و به همه مىدهد و آن رزقى است كه با فناى دنيا فانى مىشود . و بعضى ديگرش مخصوص مؤمنين است كه در آخرت مىدهد ، و آن بهترين رزق و پايدارترين رزق است ، و از همين جا به مناسبت ، به ذكر صفات مؤمنين منتقل شده ، حسن عاقبت آنان را بيان مىكند ، و نيز به اوصاف قيامت و عاقبت ستمكاران منتقل مىشود ، و شرح مىدهد كه در قيامت با چه هولها و وحشتها و عذابها روبرو مىشوند . از اينها گذشته در خلال آيات ، اجمالى از پاره اى احكام را بيان نموده ، انذار و تخويفى هم مىكند ، و به حق دعوت نموده ، و به حقايق و معارف بسيارى اشاره مىنمايد . * ( « وَلَوْ بَسَطَ اللَّه الرِّزْقَ لِعِبادِه لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ وَلكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ إِنَّه بِعِبادِه